Δήμος Κεντρικών Τζουμέρκων

Δημογραφικά Στοιχεία

Ο Δήμος Κεντρικών Τζουμέρκων βρίσκεται στον ορεινό όγκο της Περιφερειακής Ενότητας Άρτας με πληθυσμό 6.178 κατοίκους (Ελληνική Στατιστική Υπηρεσία -Απογραφή του 2011). Αποτελείται από τις Δημοτικές Ενότητες Αγνάντων, Αθαμανίας, Θεοδώριανων και Μελισσουργών. Έδρα του Δήμου αποτελεί το Βουργαρέλι.

Παρουσίαση του Δήμου

Σκαρφαλωμένα στη ράχη των Τζουμέρκων δεσπόζουν τα χωριά του Δήμου, άλλοτε κεφαλοχώρια, τα Άγναντα, ο Καταρράκτης, η Κυψέλη, το Αθαμάνιο, το Βουργαρέλι, τα Θεοδώριανα και οι Μελισσουργοί.

Τα γραφικά αυτά χωριά, με τη πέτρα και το ξύλο, κάθε χρόνο επισκέπτονται χιλιάδες τουρίστες τόσο από τους γειτονικούς νομούς όσο και από την υπόλοιπη Ελλάδα, για να θαυμάσουν την ομορφιά του φυσικού τοπίου και να βιώσουν τη χαρακτηριστική ηπειρώτικη φιλοξενία.

Οι υποδομές σε επιχειρήσεις εστίασης και διαμονής είναι επαρκείς και κρίνονται ικανοποιητικές, ενώ οι κάτοικοι των χωριών είναι πρόθυμοι να καλοδεχτούν το κάθε επισκέπτη.


Θρησκευτικά μνημεία

 

  • Η Χρυσσοσπηλιώτισσα ( Γούριανα )

Το μοναστήρι της Παναγιάς της Χρυσοσπηλιώτισσας είναι χτισμένο σε υψόμετρο 750 μέτρων στη θέση Τζούμα στα Τζουμέρκα, κοντά στο χωριό Γουριανά, που βρίσκεται σε κοντινή απόσταση από τα χωριά των Αγνάντων και του Κάτω Γραικικού, είναι μετόχι της μονής Θεοτοκιού και τιμάται στη μνήμη της Γέννησης της Θεοτόκου (8 Σεπτεμβρίου).

Το όνομα του μοναστηριού προέρχεται από την αχειροποίητη εικόνα της Παναγίας, που σύμφωνα με την παράδοση βρέθηκε σε γειτονική σπηλιά. Δυστυχώς σήμερα η εικόνα αυτή δεν σώζεται.

Το καθολικό του μοναστηριού χτίστηκε το 1613 και πήρε τη σημερινή του μορφή το 1663, όταν ανακαινίσθηκε εκ βάθρων παλαιότερος ναός που υπήρχε εκεί. Το ξυλόγλυπτο τέμπλο του ναού και οι τοιχογραφίες χρονολογούνται από το 1801, όμως οι τελευταίες δεν διατηρούνται σε τόσο καλή κατάσταση.

Λόγω της μορφολογίας της περιοχής, κατά την περίοδο της Τουρκοκρατίας καλόγεροι έκαναν κρυφό σχολειό στις σπηλιές γύρω από το ναό, ενώ αποτέλεσε και καταφύγιο για τους οπλαρχηγούς κατά τον απελευθερωτικό αγώνα κατά των Τούρκων.

Φυσικές Ομορφιές / Αξίζει να επισκεφθείτε

 

  • Αθαμανικά Όρη (Τζουμέρκα)

Τα Αθαμανικά όρη (γνωστότερα ως Τζουμέρκα) είναι μεγάλη οροσειρά της δυτικής Ελλάδος και αποτελεί τμήμα της ευρύτερης οροσειράς της Πίνδου. Η υψηλότερη κορυφή τους είναι η Κακαρδίτσα με υψόμετρο 2.429 μέτρα και η επόμενη ψηλότερη είναι το Καταφίδι (ή Καταφύδι) με υψόμετρο 2.393 μέτρα και καταλαμβάνουν τμήμα των νομών Ιωαννίνων, Άρτας και Τρικάλων.

Το όριό τους στα ανατολικά είναι ο ποταμός Αχελώος, που διαχωρίζει τα Τζουμέρκα από την υπόλοιπη Πίνδο, ενώ βόρεια γειτονεύουν με τον Λάκμο. Η οροσειρά χωρίζεται σε δύο επιμέρους τμήματα. Το βορειότερο τμήμα που βρίσκεται στα όρια των νομών Ιωαννίνων και Τρικάλων ονομάζεται Κακαρδίτσα και σε αυτό ανήκει η υψηλότερη κορυφή της οροσειράς. Το νοτιότερο τμήμα είναι τα κυρίως Τζουμέρκα και ανήκει στο μεγαλύτερο τμήμα του στον νομό Άρτας.

Τα Αθαμανικά όρη έχουν χαρακτηριστεί μία από τις σημαντικές περιοχές για πουλιά της Ελλάδας (ΣΠΠΕ) ενώ μαζί με το όρος Λάκμος (ή Περιστέρι), που βρίσκεται στο νομό Ιωαννίνων, ανήκουν στο Εθνικό Πάρκο Τζουμέρκων, Περιστερίου και Χαράδρας Αράχθου, όπως αυτό δημιουργήθηκε το 2009, σύμφωνα με προεδρικό διάταγμα (ΦΕΚ 49Δ/12.02.2009).

Περιμετρικά του νότιου τμήματος της οροσειράς είναι χτισμένα πανέμορφα γραφικά χωριά, τα οποία αποτελούν προορισμό για αρκετούς ταξιδιώτες. Τα γνωστότερα από αυτά είναι οι Μελισσουργοί, η Πράμαντα, η Άγναντα, το Βουργαρέλι, τα Θεοδώριανα, το Καταφύγιο, τα Κονάκια, ο Καταρράκτης, η Κρυοπηγή, η Ράμια, τα Λεπιανά, το Αθαμάνιο κλπ.

  • Δασικό Χωριό «Κέδρος»

Το Δασικό χωριό «Κέδρος»  βρίσκεται στα Τζουμέρκα, σε υψόμετρο 920 μέτρων, κοντά στο χωριό Καταρράκτης και βρίσκεται σε απόσταση 64 χιλιομέτρων από την πόλη της Άρτας. Καταλαμβάνει έκταση 45 στρεμμάτων και αποτελείται από 20 ξύλινα σπίτια και υπαίθριο χώρο διαμορφωμένο υπέροχα, με πλακόστρωτα δρομάκια και δέντρα.

Ο επισκέπτης του χωριού μπορεί να απολαύσει τν παρουσία του στην ορεινή φύση, ενώ η θέση του μπορεί να αποτελέσει ορμητήριο για επίσκεψη στα κοντινά χωριά των Τζουμέρκων καθώς και για ποικίλλες δραστηριότητες (πεζοπορία, ράφτινγκ στον Άραχθο, ιππασία και άλλα).

  • Καταρράκτες Σούδας

Οι καταρράκτες της Σούδας αποτελούν το σήμα κατατεθέν του χωριού των Θεοδωριάνων και αποτελούν πόλο έλξης για χιλιάδες επισκέπτες κάθε χρόνο. Σχηματίζονται από τα τρεχούμενα νερά του «Γκούρα», τα οποία γκρεμίζονται από 25 μέτρα ύψος και χωρίζονται στα δύο, δημιουργώντας ένα φυσικό τοπίο εκπληκτικής ομορφιάς.

Η πρόσβαση στους καταρράκτες είναι αρκετά εύκολη. Συγκεκριμένα, κάποιος μπορεί να φτάσει εκεί με τα πόδια ακολουθώντας το σηματοδοτημένο μονοπάτι που ξεκινάει από το χωριό των Θεοδωριάνων. Ο απαιτούμενος χρόνος είναι περίπου 50 λεπτά, ενώ το μεγαλύτερο κομμάτι της διαδρομής αυτής μπορεί να γίνει και με αυτοκίνητο.


Εκδηλώσεις/ Πανηγύρια στο Δήμο Κεντρικών Τζουμέρκων

 

  • Εκδηλώσεις στην Ανεμορράχη

6 Δεκεμβρίου, γιορτή του Αγίου Νικολάου: Πανηγύρι παραδοσιακό
Γιορτή του Αγίου Γεωργίου: Πανηγύρι παραδοσιακό

  • Εκδηλώσεις στο Βουργαρέλι (Δροσοπηγή)

5 Μαίου: Εκδηλώσεις για το βομβαρδισμό από τους Γερμανούς (5/5/1943) και για τον Στρατηγό Ζέρβα.
20 Ιουλίου, γιορτή του Προφήτη Ηλία: Πανηγύρι παραδοσιακό
8 Σεπτεμβρίου: Πανηγύρι παραδοσιακό στην Κόκκινη Εκκλησιά
Αύγουστος: Έκθεση βιβλίου στο «Βακούφικο» στην άκρη της πλατείας

  • Εκδηλώσεις στο Δίστρατο 

Γιορτή Αγίου Πνεύματος: Πανηγύρι παραδοσιακό
Γιορτή Αγίας Φανερωμένης: Πανηγύρι παραδοσιακό

  • Εκδηλώσεις στο Κάτω Αθαμάνιο

10 Φεβρουαρίου, γιορτή του Αγίου Χαραλάμπους: Πανηγύρι παραδοσιακό
Γιορτή Αγ. Γεωργίου: Πανηγύρι παραδοσιακό
Γιορτή Αγ. Τριάδας: Πανηγύρι παραδοσιακό 24 Αυγούστου
Γιορτή Πατρός Κοσμά: Πανηγύρι παραδοσιακό 21 Μαΐου
Γιορτή Αγίων Κωνσταντίνου και Ελένης: Πανηγύρι παραδοσιακό

  • Εκδηλώσεις στην Κάτω Καλεντίνη 

6 Ιουλίου, γιορτή της Αγίας Κυριακής: Πανηγύρι παραδοσιακό

  • Εκδηλώσεις στα Κάψαλα 

24 Ιουλίου, γιορτή του Πατρός Κοσμά: Πανηγύρι παραδοσιακό
26 Ιουλίου, γιορτή της Αγίας Παρασκευής: Πανηγύρι παραδοσιακό

  • Εκδηλώσεις στο Κεντρικό

30 Ιουνίου, γιορτή των Αγίων Αποστόλων: Πανηγύρι παραδοσιακό
20 Ιουλίου, γιορτή του Προφήτη Ηλία: Πανηγύρι παραδοσιακό
26 Ιουλίου, γιορτή της Αγίας Παρασκευής: Πανηγύρι παραδοσιακό

  • Εκδηλώσεις στην Κυψέλη

24 Αυγούστου, γιορτή του Πατρός Κοσμά: Πανηγύρι παραδοσιακό
26 Ιουλίου, γιορτή Αγ. Παντελεήμονα: Πανηγύρι παραδοσιακό
Γιορτή Αγ. Τριάδας: Πανηγύρι παραδοσιακό

  • Εκδηλώσεις στη Μεσούντα 

15 Αυγούστου, γιορτή κοιμήσεως Θεοτόκου: Πανηγύρι παραδοσιακό

  • Εκδηλώσεις στο Παλαιοκάτουνο 

6 Αυγούστου, γιορτή Αγίου Σωτήρος: Πανηγύρι παραδοσιακό
15 Αυγούστου, γιορτή κοιμήσεως Θεοτόκου: Πανηγύρι παραδοσιακo

  • Εκδηλώσεις στους Σκιαδάδες

15 Αυγούστου, γιορτή κοιμήσεως Θεοτόκου: Πανηγύρι παραδοσιακό

  • Εκδηλώσεις στο Τετράκωμο 

29 Ιουνίου, γιορτή των Αγίων Αποστόλων: Πανηγύρι παραδοσιακό
15 Αυγούστου, γιορτή κοιμήσεως Θεοτόκου: Πανηγύρι παραδοσιακό

  • Εκδηλώσεις στα Άγναντα

Απόκριες

Την τελευταία Κυριακή των απόκρεων, ο τοπικός Σύλλογος οργανώνει το παραδοσιακό «γαϊτανάκι» που πλέκουν και ξεπλέκουν μεταμφιεσμένοι με τη συνοδεία μουσικής. Περιφέρουν το «γαϊτανάκι» σε όλο το χωριό και καταλήγουν μαζί με όλους τους χωριανούς σε ταβέρνα για γλέντι.

Καλοκαιρινές Αθλητικές και Ψυχαγωγικές εκδηλώσεις

Κάθε χρόνο, τις ημέρες του Αυγούστου, διοργανώνονται από τους Συλλόγους του χωριού, αθλητικές και ψυχαγωγικές εκδηλώσεις, αγώνες ποδοσφαίρου, βόλεϊ, δρόμου, ποδηλασίας, πιγκ πογκ, Rafting, εκδρομές, αγώνες τάβλι, σκάκι, δηλωτής και πάρτι για τα μικρότερα παιδιά, διαγωνισμοί ζωγραφικής, φωτογραφίας, χορού, μουσικής κλπ.

Της Αναλήψεως: Κινητή εορτή (40 ημέρες μετά το ‘Aγιο Πάσχα)

Στο Εξωκλήσι της Αναλήψεως, μετά τη Θεία Λειτουργία, οργανώνεται γλέντι με ζωντανή παραδοσιακή δημοτική μουσική που κρατάει μέχρι αργά το απόγευμα. Η πρόσβαση στη Εκκλησία γίνεται με αμαξιτό δρόμο με πρόσβαση από το συνοικισμό Σκέζα ή Στρανά.

  • Εκδηλώσεις στα Θεοδώριανα 

22 Ιουνίου: Επέτειος της υπογραφής συμβολαιογραφικής πράξης του 1883 για την ιδιοκτησία της Κωστηλάτας
3 Αυγούστου: Βλάχικη γιορτή προβατίνας 3 και 4 Αυγούστου: Επέτειος της μάχης του Σταυρού
15 Αυγούστου, γιορτή κοιμήσεως της Θεοτόκου: Πανηγύρι παραδοσιακό

  • Εκδηλώσεις στα Κουκούλια 

3η μέρα του Πάσχα: : Πανηγύρι παραδοσιακό στο εξωκλήσι του Αγίου Νικολάου στην περιοχή «Σελίο».
15 Αυγούστου, γιορτή κοιμήσεως Θεοτόκου: Πανηγύρι παραδοσιακό

  • Εκδηλώσεις στους Μελισσουργούς 

15 Αυγούστου, γιορτή κοιμήσεως Θεοτόκου: Πανηγύρι παραδοσιακό.

Του Προφήτη Ηλία: 20 Ιουλίου

Στο Εξωκλήσι του Προφήτη Ηλία (Αϊ-Λιά), μετά τη Θεία Λειτουργία, οργανώνεται γλέντι με ζωντανή παραδοσιακή δημοτική μουσική που κρατάει μέχρι αργά το απόγευμα. Η πρόσβαση στη Εκκλησία γίνεται με αμαξιτό δρόμο.

Πανηγύρι – Καγκελάρι

Το τριήμερο 25-27 Ιουλίου, σε συνδυασμό με την Εορτή της Αγ. Παρασκευής, πραγματοποιείται το παραδοσιακό Πανηγύρι του Χωριού μας, με κορύφωση το έθιμο «Καγκελάρι» που γίνεται την τελευταία μέρα στην πλατεία της Κοιμήσεως της Θεοτόκου. Την ευθύνη οργάνωσης του εθίμου αναλαμβάνουν οι Σύλλογοι του χωριού.

  • Εκδηλώσεις στο Παλαιοχώρι

Του ‘Aϊ Σωτήρα: 6 Αυγούστου
Στο συνοικισμό του Παλαιοχωρίου στην εορτή της Μεταμόρφωσης του Σωτήρα, μετά τη θεία Λειτουργία, οργανώνεται το έθιμο «Καγκελάρι». Το γλέντι που αρχίζει από την παραμονή, συνεχίζεται με το Καγκελάρι στις 6 Αυγ. και τελειώνει το βράδυ αυτής της ημέρας. Η Εκκλησία του ‘Aϊ-Σωτήρα, βρίσκεται στο δρόμο που ενώνει τα ‘Aγναντα με το χωριό Κτιστάδες.

  • Των Αγίων Ταξιαρχών: 8 Νοεμβρίου

Το πρώτο Σάββατο μετά τις 8 Νοε. ή στις 8 Νοε. όταν είναι Σάββατο, στο συνοικισμό των Φραστών σε συνδυασμό με την εορτή του ‘Aϊ-Ταξιάρχη, οργανώνεται η γιορτή του «Τσίπουρου». Σε στεγασμένο χώρο από το παραδοσιακό ρακοκάζανο στάζει δάκρυ – δάκρυ το «ρακί», το τσίπουρο. Το γλέντι με την ορχήστρα της δημοτικής μουσικής, κρατάει μέχρι τις πρωινές ώρες.
Η Εκκλησία των Αγίων Ταξιαρχών, βρίσκεται πλησίον της αμαξιτής γέφυρας Πλάκας.

Πηγή : http://agnanta.org.gr