Θρησκευτικά Μνημεία

  • Παλαιά Εκκλησία Αγίου Γεωργίου (Κομπότι)

Ο ναός του Αγίου Γεωργίου στο Κομπότι κτίστηκε το 1741 ενώ και οι τοιχογραφίες του ναού είναι επίσης από την ίδια χρονιά, οι οποίες δυστυχώς δεν είναι διατηρημένες σε τόσο καλή κατάσταση. Η εκκλησία είναι τρίκλιτη ξυλόστεγη βασιλική με ξεχωριστό νάρθηκα. Σημείο αναφοράς της εκκλησίας αποτελεί το καμπαναριό, το οποίο και κοσμεί την κεντρική πλατεία του Κομποτίου.

  • Ναός Αγίου Γεωργίου (Πέτα)

Ο ναός του Αγίου Γεωργίου στο Πέτα είναι μεγάλη πλακοσκέπαστη τρίκλιτη θολωτή βασιλική εκκλησία χωρίς τρούλο. Η εκκλησία κτίστηκε το 1765, όμως ανακαινίστηκε το 1850 καθώς υπήρξε καταστροφή της λόγω πυρπολισμού το 1822. Σήμερα λειτουργεί ως ενοριακός ναός.

Στο εξωτερικό του ναού μπορεί κανείς να παρατηρήσει τη τοξωτή στοά (υπόστεγο) στις τρεις πλευρές του, η οποία στηρίζεται με κίονες καθώς και το κωδωνοστάσιό του. Αντίστοιχα, στο εσωτερικό του μπορεί κανείς να δει τις δύο σειρές μεταγενέστερων τοιχογραφιών στις πλευρές του, τον μεταξοκέντητο επιτάφιο του 1647 και το Ευαγγέλιο, έκδοσης Βενετίας, το 1765.

  • Παναγία Μπρυώνη (Νεοχωράκι)

Ο ναός της Παναγιάς Μπρυώνη βρίσκεται στο δρόμο που οδηγεί στο Νεοχωράκι Άρτας και αποτελεί απομεινάρι του μοναστηριού της Παναγιάς Μπρυώνη, που άλλοτε άκμαζε εκεί. Τιμάται στη μνήμη της Κοιμήσεως της Θεοτόκου.

Υπάρχουν πολλές εκδοχές για την ονομασία του ναού. Μπορεί να σχετίζεται με το όνομα του κτήτορα ή κάποιου ηγούμενου ή με τον Τούρκο, που σύμφωνα με τη λαϊκή παράδοση, έκανε μεγάλη δωρεά στη μονή, επειδή ξαναβρήκε το φως του με θαύμα της Παναγίας ή λόγω παραφθοράς της λέξης περιώνυμη.

Σύμφωνα με επιγραφή που υπάρχει στο ναό, η ίδρυσή του τοποθετείται το 1238, αν και υπάρχει και άλλη εκδοχή που τοποθετεί νωρίτερα την ίδρυση του ναού (το 1111). Το μοναστήρι άκμαζε για τους αιώνες που ακολούθησαν μέχρι τα χρόνια του Αλή Πασά, όταν και έγινε αρπαγή στα πλούτη και στα κτήματά του. Έπειτα ακολούθησε παρακμή η οποία ολοκληρώθηκε το 1821 όταν και πυρπολήθηκε ο ναός.

Το 1870 έγινε ριζική ανακαίνιση του ναού με εκτεταμένες επισκευές και συμπληρώσεις οπότε και πήρε τη σημερινή του μορφή. Τότε προστέθηκε ο νάρθηκας και κατασκευάστηκε ο περιβολότοιχος και το κωδωνοστάσιο, όπως αναγράφεται στις δύο εντοιχισμένες ενεπίγραφες πλάκες.

  • Θεοτόκιο

Η μονή Θεοτοκιό βρίσκεται στους πρόποδες του λόφου του Πέτα στα αριστερά της εθνικής οδού Άρτας-Τρικάλων και είναι αφιερωμένο στην Κοίμηση της Θεοτόκου (15 Αυγούστου).

Ο ναός ιδρύθηκε το 1793 πάνω στα θεμέλια παλαιότερου βυζαντινού ναού και ανακαινίστηκε το 1875, λόγω των καταστροφών από τις συχνές τούρκικες επιδρομές, όταν και απέκτησε τη σημερινή του μορφή. Σήμερα είναι ενεργό γυναικείο μοναστήρι.

Η εκκλησία του μοναστηριού είναι μονόκλιτη θολωτή βασιλική με τρούλο και ενσωματωμένο κωδωνοστάσιο. Όσον αφορά το εξωτερικό του ναού, το ενδιαφέρον κεντρίζουν οι θόλοι που εμφανίζονται ως αετώματα καθώς και οι παραδοσιακές πλάκες της στέγης. Αντίστοιχα στο εσωτερικό του ναού ενδιαφέρον εμφανίζουν τα σωσμένα κειμήλια και συγκεκριμένα ο μικρός χρυσοκέντητος επιτάφιος, δύο επίχρυσες λειψανοθήκες και ένα πανόδετο Ευαγγέλιο – έκδοση Βενετίας από το 1833.

  • Μοναστήρι Γέννησης Θεοτόκου Μελάτες

Το μοναστήρι βρίσκεται στο χωριό Μελάτες, ανάμεσα στα χωριά της Άνω και Κάτω Καλεντίνης, και είναι αφιερωμένο στη Γέννηση της Θεοτόκου (8 Σεπτεμβρίου).

Ιδρύθηκε το 17ο αιώνα, αλλά χτίστηκε για δεύτερη φορά το 1797. Το 1842 έγιναν το περιτείχισμα και ο πυλώνας, ενώ το 1876 ανοικοδομήθηκαν τα κελιά, που είχαν πυρποληθεί από τους Τούρκους, από τον Ηγούμενο Γεννάδιο.

Η εκκλησία είναι ξυλόστεγη βασιλική χωρίς τρούλο. Οι τοιχογραφίες του εσωτερικού της, που χρονολογούνται από το 1821, δυστυχώς δεν σώζονται σήμερα λόγω των πολλών καταστροφών κατά τα χρόνια της Γερμανικής Κατοχής και του Εμφυλίου που ακολούθησε. Πάνω από το τόξο του πυλώνα υπάρχει τοιχογραφία της Παναγίας (Πλατυτέρα), έργο του 1979.

  • Μοναστήρι Κοίμησης Θεοτόκου Σελλάδες

Στο χωριό Σελλάδες βρίσκεται το μοναστήρι Κοίμησης της Θεοτόκου, όπου γίνεται και το πανηγύρι προς τιμήν της κάθε Δεκαπενταύγουστο.

Κτίστηκε το 1816 στη θέση παλαιότερου ναού, ωστόσο καταστράφηκε ολοσχερώς το 1822 και ανακατασκευάστηκε το 1877. Σήμερα σώζεται μόνο ο ναός. Στο εσωτερικό του, εκτός από το ιερό, δεν υπάρχει γραπτός διάκοσμος ενώ στο εξωτερικό του κατασκευάστηκε πρόσφατα λιθόκτιστο κωδωνοστάσιο.